در سمت جنوب و شرق ، فضاهاي ارتباطي دو طبقه ديده مي شود و زير طاق ها ،‌لچكي ها ،‌نيم ستون هاي گوشه و عناصر ديگر با تزئينات گچبري برجسته بسيار عالي پوشيده شده است و حتي اثر رنگ زرد و آبي بر آنها مشاهده مي گردد . سطوح داخلي طاق هاي ضلع جنوبي داراي پوشش گچي بوده و با وجود طرح هاي آجر كاري در اين نقطه بي شباهت به غرفه هاي مقبره الجايتو در سلطانيه نيست . با توجه به اشاره اي كه « دونالد . ن . ويلبر » به وجود تويزه ها بر روي ستون هاي غربي دارد ،گويا در مركز بنا گنبدي بر پا بوده است . بنا بر اين شواهد معماري بر جاي مانده نشان مي دهد ،گنبد مسجد عتيق بر روي چهار تويزه قرار داشته است.
از طرفي وجودكتيبة گچ بري شده بخش فوقاني كه از ديوار ضلع شمالي آغاز شده و به ديوار جنوبي منتهي مي گردد نشان مي دهد كه اين مسجد درگاه يا مدخل ديگري به ضلع غربي نداشته است . آثار و شواهد باقي مانده از قوس هاي واقع در ديوارهاي بخش شرقي ميان بنا مؤيد دو دهانه ديگر در اين سمت استو مجموع آن قسمت هاي شرقي و غربي را در زير گنبد متقارن مي ساخته است.

عبور دو رواق عمود بر هم از مكاني كه محل استقرار گنبد بوده ،‌شبستان هاي دو اشكوبه « دو طبقه » را قطع مي كرده است . يكي از اين رواق ها در امتداد قبله و ديگري عمود بر آن بوده است . به اين ترتيب مسجد عتيق بنايي است متشكل از فضائي مربع مستطيل كه در امتداد محراب توسط رواقي شرقي و غربي به دو بخش تقسيم مي شود و از نقطه مياني اين رواق ،‌رواقي ديگر در ضلع شمالي – جنوبي با همان ارتفاع عبور كرده و گنبدي در برخورد اين دو رواق استوار بوده است.

بر روي يكي از پشت طاق هاي زير گنبد نيز قطعاتي از كاشي سفيد و آبي قابل ملاحظه است.

در مجموع چنين به نظر مي آيد ، گچبري ها ، نقش اندازي ها و تمامي اين تزئينات پيرامون محوطة محراب متمركز بوده است . كتيبة فضاي داخلي بنا بر زمينة گل و برگ بسيار زيبا مزين به شش آيه اول سوه چهل و هشتم قرآن كريم « الفتح » به جز 45 كلمة مياني آن است . « بسم الله الرحمن الرحيم ، انا فتحنا لك مبينا ، ليغفر لك الله ما تقدم من نبك.. و سائت مصير» بر حاشيه فوقاني آن نيز بخشي از آيات ديگري از سوره قرآن كريم « عم يتسائلون » به خط كوقي تزئيني كتيبه شده است .
اين آيات قرآن به خوبي فاصله اي را كه يك دهانة اضافه در جبهه ديگر داشته پر مي نموده است . مضمون اين آيات دربارة پيروزي آشكار مومنان و آرامشي است كه خداوند بر دل ايمان آورندگان غالب مي كند و همين طور وعده خداوند به مومنان به بهشت و جهنم براي مردان و زنان منافق و مشرك . كتيبه مزبور نشاندهند اهميت اين مسجد يا مسجد جامع در طول قرون و اعصار مي باشد.
ورودي مسجد عتيق در صحن مسجد جامع نو قرار دارد ،‌سمت ايواني كه سر در بر آن ضلع واقع مي باشد آراسته به قابهاي عمود بر هم و قابل پيشاني است و صرفاَ براي زينت بخشيدن به ورودي ايجاد شده است . همچنين پوشش اين ايوان آراسته به رسمي بندي ظريف و هنرمندانه است . پيرامون تاريخ بناي مسجد عتيق عقايد گوناگوني از سوي پژوهشگران و محققان ارائه شده است از جمله عبدالمجيد مولوي در كتاب خود مي نويسد: