وقف در جامعه بشري داراي سابقه اي است كه قدمت آن به پيش از اسلام نيز مي رسد . در بين مردم عالم و اديان مختلف همواره بخشش يا وقف در راه كمك به مراسم مذهبي ، عبادتگاه ها و اماكن مورد احترام به عنوان يك امر مهم و ماندگار مرسوم بوده است و همواره سعي داشته اند در عمل نامي از خود به يادگار گذارند . از اين رو آيات قرآن كريم انسان را به عمل صالح ترغيب و توصيه نموده و وقف كردن را نوعي كار خير و عمل خدا پسندانه مي داند كه يكي از آثار آن تحكيم و تثبيت روح هم بستگي و محبت بوده است . در يك جمله وقف از نظر مسلمانان احساني است عاري از منت.
وقف در بيشتر مواقع با وقف نامه يا سند و نوشته اي همراه بوده كه واقف مشخصات مورد وقف و نحوه چگونگي استفاده از آن را در اين نوشته بيان مي كند . از قديم الايام وقف نامه ها به طور عادي تنظيم و به تاييد معتمدين و چهره هاي برجشته آن روزگار مي رسيد و متولي كسي بود كه اداره موقوفه را به عهده داشت . مزار شيخ احمد جام نيز از اين امر مستثني نبوده و در طول زمان از سوي زائران و ارادتمندان اعم از مريدان و دولت مردان ، اشيا و اقلامي نفيس به مزارش وقف شده است.
امروزه گنبد خانه محل نگهداري اين هدايا و موقوفاتي است كه قرنها بيش وقت شده و از ميان آنها مي توان به تعدادي قالي و قاليچه ، آفتابه و لگن و قرآن هاي خطي نفيس اشاره نمود . گويا قاليهاي گنبدخانه در زمان نادرشاه افشار به مزار شيخ جام اهدا شده است.

 
 

آفتابه و لگن با نقوش تزئینی از هدایا و اشیاء وقفی منسوب به سلطان سنجر سلجوقی ( سده ششم هجری ) اما طرح و نقش آن انتساب این اثر هنری را بیشتر به دوره تیموری نشان می دهد.

 
 
     

منبع و ماخذ : کتاب مجموعه معماری، آرامگاهی مزار شیخ احمد جام - پاییز 1383

مجری : شورای اسلامی شهر تربت جام
تحقیق و نگارش : فرامرز صابر مقدم - عکاس : حمید هاشمی پور
 
 

©1385.كليه حقوق اين وب سایت  متعلق به شهرداری تربت جام مي باشد.

اجرا و پیاده سازی : شرکت فرانت