جزء اول ( از مجموعه سي جز قرآن خطي وقفي قطب الدين محمد بن اسماعيل ابن احمد بن اسماعيل ابن محمد بن المظهر ابن احمد جامي )
تاريخ وقف :‌811 ه ق
خط :‌نسخ ريحاني
تاريخ تحرير : 711 ه ق
كاتب: اشرف ابن مرتضي حسيني دامغاني
تعداد اوراق : 44
قطع :‌ وزيري بزرگ 28 در 36 سانتي متر
جلد : چرمی تیماج ضربی، در سر طلبدار

کاغذ : خراساني آهار مهره

 

 

تزئينات ،‌مجدول ، مذهب ، هر جزء اين قرآن بصورت منفرد در يك جلد نگاشته شده است كه جزء اول آن با فاتحه الكتاب شروع مي شود و داراي تزئينات مجدول ، مذهب ،سر لوح و كتيبه مي باشد . رنگهاي بكار برده شده در سر فصل و سر لوح از گروه الوان شفاف ماورائي يا روحي نظير رنگ طلايي ، لاجوردي ، زرد ريوندي ،‌قرمز يا شنجرفي و رنگ سبز زنگاري است.
عنوان سوره و عدد آيات آن دركتيبه بصورت مذهب محرر ( دورگيري شده ) تزئين يافته و آيات نيز با استفاده از يك شمسه طلايي رنگ مشخص شده است.

 
 
 

قرآن خطي : موقوفه اورنگ زيب
كاتب : نامعلوم ،ناقص الاول و الاخر ،‌صفحه آخر كتاب الحاقي به نام كتاب نونويس محمد ابن الله قلي تبريزي مي باشد كه به سال 1178 ه ق كتابت شده است.
تاريخ كتابت : قرن 8-9 ه ق
خط :‌نسخ ريحاني
قطع : سلطاني 35 در 45 سانتي متر
كاغذ :‌خانبالغ يا سمرقندي آهار مهره
جلد : چرمي تيماج ضربي زركوبي شده شر طبل دار
تعداد صفحه : 573 صفحه
تزئينات :مجدول ،‌مذهب

 

 

هر صفحه در 9 سطر كتابت شده كه سطرهاي اول ،‌وسط و آخر زريننويسي شده و مذهب محرر ( دورگيري ) مي باشد . صفحه بدرقه اين قرآن مذهب و صفحه آغازين مزين به سرلوح و سر فصل مي باشد. هر سوره هاي قرآن داراي يك قاب مذهب و كتيبه شامل نام سوره و آيات است قرآن با شمسه اي كوچك مذهب علامت گذاري شده است. در حاشيه صفحات با استفاده از شمسه هايي مذهب مرصع علائم تخميس ( بعد از هر پنج آيه ) و تعشير ( بعد از هر ده آيه ) و ساير علائم تقسيم قرآن در هر جزء به رنگ شنجرف و به خط نسخ مشخص شده اند . آيات هر سوره نيز با شمسه اي كه با طلا زراندود شده مزين گرديده است.

 
 
 

قرآن خطي وقفي
ناقص الاول و ناقص الاخر ،‌داراي صفحاتي الحاقي بوده ، اما قسمت اعظم آن متعلق به قرنهاي 4 و 5 ه ق مي باشد.
خط : نسخ
قطع وريزي بزرگ ، 3/28 در 5/40 سانتي متر
كاتب ، مترجم و شارح نامعلوم
569 صفحه، هر صفحه داراي 11 سطر و داراي ركابه .
ترجمه و شرح آيات به فارسي به رنگ شنجرف و لاجورد.
مجدول محرر ،‌شرح و تفسير آيات مابين جدول و كمند ( حاشيه ) به خط نسخ تحريري به صورت مورب نويسي مي باشد.

 

 

 
 
 

قرآن خطي وقفي
واقف: خواجه محمد يوف جامي الاحمدي
تاريخ كاتب: متعلق به قرن 10 و 11 ه.ق
ماتب : نامعلوم
نوع كاغذ: حنايي كشميري آهار مهره.
نوع جلد: چرمي و روغني لاكي با تزئينات گل و بوته
نوع خط: نسخ ممتاز
قطع: رقعي 11 در 5/18 سانتي متر
تزئينات: مجدول مذهب محرر.

 

 

صفحه آغازين اين قرآن مزين به سوره فاتحه الکتاب می باشد به همراه صفحات شروع هر سوره مزین به سر فصل ـ سر لوح و مزدوج و ساده و كتيبه است و عنوان كتيبه ها نام مبارك سوره و مكي و مدني مي باشد كه به رنگ سفيد آب است. مابين جدول و كمند با استفاده از نقوش اسليمي و ختائي و در قسمت هاي ديگر از تزئينات ترنج، نيم ترنج و سنجاق نان و همچنين لچك استفاده شده است. اما بين سطور نيز با تزئينات دندان موشي آراسته شده است.

 
 
 

قرآن ، ترجمه و تفسير ( مشهور به تفسير سور آبادي )
اين قرآنها پس از بازديد وزير فرهنگ وقت از مزار شيخ جام در سال 1316 بنا به ارزشمند بودن آنها براي مرمت ،حفاظت و مراقبت از آن به تهران انتقال يافت و در خرداد ماه همان سال با تشريفات خاص به موزه ملي ايران منتقل شد.
اين نسخه خطي مشتمل بر يك دوره كامل قرآن ،‌ترجمه ، تفسير ،‌قصص ، اخبار و … در چهار مجلد بزرگ مجموعاً حدود 1825 صفحه است .
مجلد اول : سوره فاتحه الكتاب تا پايان سوره انعام
مجلد دوم :سوره اعراف تا پايان سوره مباركه كهف
مجلد سوم : سوره مريم تا پايان سوره الصافات
مجلد چهارم : سوره( ص ) تا پايان قرآن .
قطع :‌رحلي خشتي 5/29 در 5/38 سانتي متر
نوع جلد : چرمي قهوه اي متاخر سر طبل دار با نقوش ضربي از تيماج قهوه اي .
نوع كاغذ : بخارائي ضخيم.
خط :‌ترجمه و تفسير به خط نسخ ،‌متن ( محقق متوسط )
مولف : نامعلوم
هنرمند مذهب : نام وي با عبارت ( عمل جمال ) آمده است .
كاتب :‌محمد بن علي بن محمد بن علي النيسابوري.
پايان كتابت : نيمه دوم سده ششمهجري كه به سلطان غياث الدين ابوالفتح محمد بن حسام (599-536 ه ق ) اهدا شده است .
هر مجلد شامل دو صفحه بدرقه و سر فصل و مجدول مذهب و مزين به نقوش اسليمي ،‌گره چيني حاشيهاي و كتيبه هايي به خط كوفي ايراني به رنگ سفيد آب مي باشد . علائم پايان آيات به صورت يك شمسه كوچك مذهب با قيد كلمه آيه با زر آب و تحرير مشكي تزئين شده است . علائم تخميس به صورت يك طرح تزئيني مذهب مرصع با قيد كلمه خمسه و عشر در حاشيه صفحات آمده است.

 

 

 

 
 
 
 
 
 
     

منبع و ماخذ : کتاب مجموعه معماری، آرامگاهی مزار شیخ احمد جام - پاییز 1383

مجری : شورای اسلامی شهر تربت جام
تحقیق و نگارش : فرامرز صابر مقدم - عکاس : حمید هاشمی پور
 
 

©1385.كليه حقوق اين وب سایت  متعلق به شهرداری تربت جام مي باشد.

اجرا و پیاده سازی : شرکت فرانت