|
داشته ارتفاع سنگ مزار او نيز بيشتر بوده است و
همينطور ظرافت تزئينات و دقت در ساخت و نقش كتيبه
ها به همان نسبت افزايش مي يافت.
در سنگهاي افراشته از تزئينات كمتري نسبت به
سنگهاي صندوقي شكل استفاده شده و گاهي منحصر به
قاب بندي كتيبه ها است . جنس اين گونه سنگ قبرها
را بيشتر سنگ صابون و سنگ مرمر تشكيل مي دهد كه از
مقاومت بيشتري در برابر عوامل طبيعي برخوردارند .
اما سنگ قبرهاي صندوقي شكل قدمت كمتري نسبت به نوع
افزاشته دارند و در مقايسه با اين نوع سنگها داراي
تزئينات زيبائي شامل موتيفهاي گياهي ،نقوش اسليمي
و كتابتي بوده و متعلق به دوران تيموري و صفوي مي
باشند . خطوط نگارشي بر روي اين دو نوع سنگ مزار ،
ثلث براي كتيبه آيات قرآني و اسامي چهارده معصوم
(ع) خط نستعليق ،كوفي و بنائي است.
بر روي تعدادي از سنگ مزارهاي صندوقي شكل حفره يا
گودالهايي كوچك ايجاد شده است . گويا اين حفره هاي
كوچك محل ريختن آب و دانه براي پرندگان مي باشد .
از سوي ديگر استفاده ازكتيبه هاي قرآني بر روي
سنگها نوعي حقانيت مرگ و زندگي جاودانه سراي ديگر
را نشان مي دهد و اشاره به يكي از اصول سه گانه
شريعت مقدس اسلام دارد . از ديگرموارد قيد شده بر
سطح سنگ قبرها نام ومشخصات متوفي ،تاريخ فوت ،
اشعاري در ارتباط با باورهاي ديني و ابياتي
عارفانه با مضمون استغفار به درگاه خداي تعالي است
. يكي از كهن ترين نمونه هاي سنگ افزاشته در
مجموعه متعلق به مرقد شيخ الاسلام احمدجام است.اين
اثر ارزشمند كه از سنگ سبز تراشيده شده داراي
كتيبه اي به خط ثلث بوده و بر روي آن عبارات ذيل
خوانده مي شود :
« … و احمد بن ابي الحسن بن احمد بن جرير بن
عبدالله بن ليث جرير البجلي هذا …الي … محرم سنه
احدي و اربعينو اربعمائه و جد… ثلاث و ستين و
اربعمائه و انتقاله … الي دار … »
امروزه اين سنگ افراشته در مسجد كرماني نگهداري مي
شود.
نمونه ديگر ، سنگ افراشته اي است به ارتفاع 175 و
عرض 38 سانتي متر كه جنس ان از سنگ مرمر سفيد بوده
و بر روي آن به خط ثلث عباراتي نگاشته شده و در
انتهاي متن كتيبه تاريخ 767 ه.ق آمده است. |
